Śmierć jedynego spadkobiercy z testamentu, czyli co się dzieje, gdy jedyny spadkobierca testamentowy nie żyje ; Członek rodziny i spadkobierca nie dożył śmierci spadkodawcy i nie dziedziczy na podstawie testamentu ; Przedarcie, zniszczenie, rozcięcie, rozdarcie testamentu spadkodawcy
Jak wynika z przesłanych przez Pana informacji, jest Pan jedynym spadkobiercą testamentowym po śmierci Pańskiego ojca. Co więcej, Pana rodzeństwu nie będzie należał się żaden spadek, ponieważ zostali oni pominięci w testamencie. Jeśli chodzi o ewentualny zachowek na rzecz rodzeństwa, należy stwierdzić, że: Zgodnie z przepisem art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego ( – ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) zachowek jest roszczeniem przysługującym zstępnym (dzieciom, wnukom itd.), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, niepowołanym do dziedziczenia wskutek pozostawienia przez spadkodawcę niekorzystnego dla nich testamentu, o wypłatę wartości części udziału spadkowego, który by im przypadał przy dziedziczeniu ustawowym (w przypadku braku testamentu). Roszczenie o zachowek, tak jak każde roszczenie majątkowe (tzn. posiadające wymierną wartość materialną), podlega przedawnieniu (art. 117 § 1 co oznacza, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że wyraźnie zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Zgodnie z przepisem art. 1007 § 1 „roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu” (za roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku, czyli zasadniczo – śmierci spadkodawcy). Przepis art. 1007 § 1 jest w zakresie swojego uregulowania jasny, nie pozostawia żadnej swobody interpretacyjnej i nie przewiduje żadnych wyjątków (tak również: orzeczenie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 16 czerwca 2000 r., sygn. IV CKN 58/2000). Jak wynika z przytoczonych przepisów, roszczenie o zachowek przedawniło się po śmierci Pańskiego ojca, a więc nie jest Pan zobowiązany do wypłaty zachowku na korzyść swego rodzeństwa. Skoro testament został już otwarty, to obecnie ojciec musi Pan przeprowadzić w pierwszej kolejności procedurę stwierdzenia nabycia spadku. Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. We wniosku tym należy podać: oznaczenie właściwego wydziału cywilnego sądu rejonowego, do którego wniosek jest kierowany; imię i nazwisko oraz dokładny adres wnioskodawcy; wykaz uczestników postępowania, przez których rozumiemy wszystkie osoby powołane do dziedziczenia na mocy testamentu i ustawy, wraz z ich dokładnymi adresami zamieszkania; tytuł: „Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po [imię i nazwisko zamarłego]”; w głównej części wniosku należy podać dane o spadkodawcy (imię i nazwisko, data śmierci, ostatnie miejsce zamieszkania, stan cywilny) oraz informację o tym, czy istnieje testament, wymienić spadkobierców i podać informację, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne. Do wniosku należy dołączyć: odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania; odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych; odpis skrócony aktu małżeństwa dla mężczyzn i kobiet zamężnych; odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy; testament w oryginale oraz tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania; oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane). Pomimo zamieszczenia we wniosku informacji, jakie osoby znajdują się w kręgu spadkobierców, sąd z urzędu bada, czy wymieniono wszystkich uczestników postępowania. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku musi zostać opłacony opłatą w wysokości 50 zł. Cała procedura kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku. Stwierdzenie nabycia spadku można przeprowadzić również przed notariuszem, który sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Przed sporządzeniem tego aktu notariusz spisuje protokół dziedziczenia. Zgodnie z przepisami notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia zarówno w przypadku dziedziczenia ustawowego, jak i testamentowego. Aby notariusz sporządził akt poświadczenia dziedziczenia testamentowego, konieczne jest stawienie się przed notariuszem wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi. Notariuszowi należy również przedstawić akty stanu cywilnego – akt zgonu spadkodawcy oraz akty urodzenia bądź małżeństwa. Po stwierdzeniu nabycia spadku trzeba będzie zaktualizować dane w księdze wieczystej oraz wpisać Pana jako właściciela nieruchomości. Po stwierdzeniu nabycia spadku będzie Pan mógł przekazać córce całą nieruchomość lub jej część (np. w drodze umowy darowizny, dożywocia, kupna-sprzedaży, testamentu itp.). Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zapytaj prawnika - porady prawne online .
Śmierć osoby zapisanej w testamencie. Co w sytuacji, gdy osoba zapisana w testamencie, umiera przed testatorem? Zdarza się, że autor testamentu żyje dłużej niż jego spadkobierca. Czy w takiej sytuacji testament staje się nieważny? A może zapisane w nim dobra dziedziczy ktoś inny?
Zmarła matka zostawiła spisany odręcznie testament, w którym uczyniła mnie swoim jedynym spadkobiercą. Majątek po mamie stanowi mieszkanie, które kupiła jeszcze przed ślubem z moim ojczymem. Ojczym żyje, nigdy nie był zameldowany w tym mieszkaniu i w nim nie mieszka. Co teraz mam zrobić: udać się z testamentem do notariusza, czy do sądu? Testament spisany odręcznie Jeżeli spadkodawca zostawił testament własnoręczny, to żeby został on uznany za ważny, musi być napisany przez spadkodawcę w całości pismem ręcznym oraz być przez niego podpisany. Dobrze też, aby zawierał datę jego sporządzenia. Jeśli testament spisany przez Pana mamę nie zostanie podważony, będzie Pan dziedziczyć cały spadek po jej śmierci. W pierwszej kolejności w Pana sprawie należy przeprowadzić postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po mamie, o ile nie zostało dotychczas przeprowadzone. Można tego dokonać w sądzie lub przed notariuszem (wtedy otrzymuje się tzw. akt poświadczenia dziedziczenia). Postępowanie przed sądem o stwierdzenie nabycia spadku Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym, właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (czyli Pani mamy), wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Do wniosku należy dołączyć: odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania; odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych; odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet zamężnych; odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy; testament w oryginale + tyle kopii, ilu jest uczestników postępowania; oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane). Generalnie wnosząc do sądu sprawę o ustalenie praw do spadku, trzeba wymienić wszystkich spadkobierców, którzy dziedziczą (np. pozostałe dzieci, małżonka zmarłej, jeśli tacy żyją). Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym sąd stwierdzi, kto dziedziczy spadek po spadkodawcy. Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł. Co się tyczy przeprowadzenia całego postępowanie przed notariuszem: Notarialne poświadczenie dziedziczenia Od marca 2009 r. drugim sposobem na potwierdzenie przez spadkobiercę prawa do spadku jest notarialne poświadczenie dziedziczenia. Taki dokument ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Warto pamiętać, że akt poświadczenia dziedziczenia może sporządzić każdy notariusz i nie ma tutaj znaczenia ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (jak to jest w postępowaniu sądowym). Spadkobiercy nie muszą składać żadnych wniosków oraz pism procesowych. Muszą jednak spełnić następujące warunki: do kancelarii notarialnej przychodzą wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi (czyli Pan i Pana ojczym); nie może być żadnych sporów między nimi w kwestii podziału spadku – czyli tego, kto jest spadkobiercą (gdy spadkobiercy sprzeczają się w tej sprawie, to spór rozstrzyga się na drodze sądowej); spadek musi być otwarty po 1 lipca 1984 roku (otwarcie następuje z chwilą śmierci spadkodawcy). Wybór notariusza zapewnia sprawne, szybkie, łatwiejsze, a przede wszystkim mniej sformalizowane przeprowadzenie sprawy spadkowej. Na początek należy umówić się na spotkanie z notariuszem. Można to zrobić osobiście lub telefonicznie. Notariusz informuje o tym, jakie dokumenty trzeba ze sobą zabrać, aby móc poświadczyć dziedziczenie ( akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia i małżeństwa potencjalnych spadkobierców, testament, gdy dziedziczenie jest na podstawie testamentu). W kancelarii notarialnej spotykają się wszystkie osoby, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy. Notariusz w obecności spadkobierców testamentowych oraz ustawowych, a także osób, które mogą być brane pod uwagę jako spadkobiercy ustawowi, sporządza protokół dziedziczenia (będzie to akt notarialny). Stanie się tak tylko wtedy, gdy pomiędzy spadkobiercami nie będzie sporu o spadek (o to, kto jest spadkobiercą, a nie – jak podzielić poszczególne składniki spadku – to rozstrzyga inny akt, dotyczący działu spadku). Zobacz również: Otwarcie spadku a zachowek Otwarcie i odczytanie testamentu Gdy spadkodawca pozostawił po sobie testament, to notariusz go otwiera i ogłasza. W przypadku poświadczenia dziedziczenia, które następuje przed upływem sześciu miesięcy od daty śmierci spadkodawcy, spadkobiercy składają oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Notariusz na podstawie protokołu dziedziczenia sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia. Określi on krąg spadkobierców oraz ich udziały w dziedziczonym majątku. Akt nabierze jednak mocy prawnej dopiero, gdy zostanie zarejestrowany w elektronicznym rejestrze poświadczeń dziedziczenia. Poświadczenie dziedziczenia u notariusza kosztuje 150 zł (100 zł za protokół dziedziczenia, 50 zł za sporządzenie aktu poświadczenia). Cena jest taka sama bez względu na liczbę osób, które biorą udział w tej czynności. Do tej sumy należy dodać jeszcze 23% podatku VAT. Opłaty nie obejmują jednak kosztów, które są związane z wypisem aktów poświadczenia dziedziczenia. Każdy spadkobierca, którego dotyczy sprawa, może żądać wypisów aktu w dowolnej ilości. Taki wypis kosztuje 6 złotych netto od każdej strony dokumentu. Po uzyskaniu sądowego potwierdzenia nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia powinien Pan zgłosić nabycie spadku do urzędu skarbowego. Zwolnienie od podatku od spadków i darowizn Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez zstępnych, małżonka jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Jeżeli zatem złoży Pan właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, to nie będzie Pan musiał płacić żadnego podatku. Jeśli nie złoży Pan takiego oświadczenia w terminie, to trzeba będzie się liczyć z zapłatą podatku. Zobacz również: Unieważnienie testamentu własnoręcznego Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼Zapis zwykły nie przenosi własności przedmiotu – zapisobierca otrzymuje jedynie roszczenie do osoby obciążonej obowiązkiem spełnienia zapisu (spadkobierca, zapisobierca w przypadku dalszego zapisu) o spełnienie świadczenia majątkowego stanowiącego przedmiot zapisu. Roszczenie to przedawnia się z upływem 5 lat od dnia Moja synowa, która była wdową, zmarła dwa miesiące temu, ustanowiwszy mnie swoim jedynym spadkobiercą. Wydziedziczyła przy tym swoich dwóch wnuków (ich ojciec – jej syn – nie żyje od wielu lat). W 2005 r., kiedy sporządzała testament, jeden z nich był jeszcze niepełnoletni (miał 15 lat), drugi miał 25 lat i małe dziecko. W skład spadku wchodzi mieszkanie. Ponieważ wiem, że wnukom należy się zachowek (2 razy 2/3 wartości spadku dla młodszego, niepełnoletniego wnuka i dla dziecka starszego wnuka), chciałbym odrzucić ten testament. Czy mogę to zrobić? Kto będzie po mnie dziedziczyć? Odrzucenie spadku przez spadkobiercę testamentowego Proponuję zacząć tę odpowiedź od zajęcia się dosłowną interpretacją ostatniego zdania Pańskiego pytania. Czas pokaże, kto w przyszłości będzie po Panu dziedziczył (czyli dziedziczył należące do Pana składniki majątkowe). Pan będzie mógł mieć na to określony wpływ, zwłaszcza przez sporządzenie testamentu – art. 941 i następne Kodeksu cywilnego (skrótowo: Ważny testament powoduje, że przepisy o dziedziczeniu testamentowym (art. 941 i następne mają pierwszeństwo (art. 926 przed przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne Napisałem wyżej o określonym wpływie, ponieważ różne okoliczności mogą wpłynąć na to, że wola spadkodawcy może nie zostać zrealizowana. Spadkobierca (również testamentowy) jest uprawniony do odrzucenia spadku, a ponadto kolejność schodzenia ludzi z tego świata bywa zaskakująca, dziedziczyć zaś może jedynie ten, kto przeżył spadkodawcę (art. 927 W zakresie przyszłego dziedziczenia po sobie może Pan mieć szczególnie duży wpływ, sporządzając testament lub godząc się na ustawowe reguły dziedziczenia. Ostatnie zdanie Pańskiego pytania może być również interpretowane w ten sposób, że chodzić może o to, czy ktoś w Pana miejsce stanie się spadkobiercą Pańskiej synowej – jeśli Pan odrzuci spadek po nim. Skoro w odnośnym testamencie nie ma podstawienia, czyli „zastępczych” (zamiast Pana) spadkobierców ustawowych (art. 963 to (ewentualne) odrzucenie spadku przez Pana spowoduje, że Pan (w związku z danym spadkiem) będzie traktowany na równi z osobą, która nie dożyła otwarcia spadku – czyli daty śmierci spadkodawcy (art. 924 Wtedy w grę wejdą reguły dziedziczenia ustawowego (art. 926 Z dziedziczeniem ustawowym może być w tym przypadku problem. Pańska synowa zawarła w swym testamencie formułę wydziedziczenia. Pan – o ile dobrze zrozumiałem – zaś zapewne zbyt śpiesznie podszedł do zagadnienia zachowku oraz do związanych z nim obliczeń. To zagadnienie należy rozważać krok po kroku – niekiedy przy pomocy żmudnych obliczeń (art. 993 i następne w których niekiedy trzeba uwzględniać wartość większej wartości darowizn (art. 888 i następne dokonywanych przez spadkodawcę (jeżeli dokonywano takich darowizn). Powtarzam, że bardzo ważny jest czas śmierci spadkodawcy, czyli data otwarcia spadku po nim (art. 924 Wiek osób potencjalnie uprawnionych do zachowku osób oraz ich ewentualną niezdolność do pracy ocenia się według stanu na dzień otwarcia spadku – z tym wiąże się określenie właściwego dla danej osoby ułamka z artykułu 991 (ułamek 1/2 albo ułamek 2/3); te zaś ułamki trzeba zestawiać z udziałami (nawet czysto hipotetycznymi) w dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne Skoro Pańska synowa umarła jako wdowa i przeżyła swojego jedynego syna (jeśli był on jej jedynym dzieckiem), to – ujmując zagadnienie hipotetycznie – jej spadkobiercami ustawowymi byliby dwaj wnukowie, a każdemu z nich przypadałaby połowa udziału po ich ojcu (wniosek z art. 931 Wymiar zachowku Napisał Pan o konieczności wypłaty zachowku 2 razy po 2/3 wartości spadku. Jest to błędne podejście, ponieważ zachowek nigdy nie może przewyższać majątku spadkowego – to jest (w odniesieniu do danej osoby) określona część (przynajmniej hipotetycznie) należnej danej osobie wartości majątku spadkowego; niekiedy z uwzględnieniem większej wartości darowizn (dokonywanych przez spadkodawcę). Bliższe reguły obliczania zachowku zawarto w art. 993 i następnych Załóżmy – nadal czysto hipotetycznie – że w skład odnośnego spadku wchodzi jedynie mieszkanie, o którym Pan wspomina; a przecież może być inaczej (nie licząc ewentualnych darowizn większej wartości). W takim przypadku – gdyby każdej z osób uprawnionych do zachowku przypadał ułamek 2/3 (z artykułu 991 to ów ułamek trzeba byłoby zestawiać z ułamkiem 1/2 (wywnioskowanym z artykułu 931 Jeżeli spadkodawca nie był poważnie zadłużony, to po ewentualnej wypłacie zachowku powinno coś zostać. Odnośnie do podatku od spadków, proszę zwrócić uwagę na tabelę w artykule 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn – do czasu ewentualnego obliczania podatku mogą zajść zmiany w wyliczeniach, więc proponuję we właściwym czasie sprawdzić aktualny stan prawny – np. przy pomocy dostępnej gratis sejmowej bazy danych. Pan jako teść został zaliczony do I grupy podatkowej (art. 14 odnośnej ustawy). Co prawda, nie dotyczy Pana (zawarte w artykule 4a tejże ustawy) zwolnienie podatkowe, ale dla pierwszej grupy podatkowej stawki są niższe niż dla pozostałych grup. Moim zdaniem zbyt wcześnie byłoby bez odpowiednich obliczeń przesądzać o ewentualnej opłacalności przyjęcia spadku – nawet w przypadku zapłaty zachowku. W czasie śmierci spadkodawczyni obaj jej wnukowie byli już pełnoletni (art. 10 więc – jeśli żaden z nich nie był (w czasie otwarcia spadku) trwale niezdolny do pracy – to potencjalnie należny każdemu z nich zachowek należałoby obliczać z uwzględnieniem ułamka 1/2 (z artykułu 991 decyduje wiek każdej z tych osób w czasie otwarcia spadku, a nie w czasie sporządzania testamentu. Gdyby przynajmniej jedna z nich została skutecznie wydziedziczona, to prawo do zachowku mogłoby przejść na dziecko – z uwzględnieniem dziecka poczętego (art. 927 w związku z art. 991 dla dziecka (niepełnoletniego) byłby właściwy ułamek 2/3 (z artykułu 991 Jestem przekonany, że teraz już widać zbytnie uproszczenie Pana wstępnych szacunków. Skutki wydziedziczenia Napisałem o ewentualnej zapłacie zachowku, ponieważ – ściśle rzecz ujmując – prawnie skuteczne wydziedziczenie (art. 1008 i następne oznacza pozbawienie prawa do zachowku. Oczywiście, prawo do zachowku może przechodzić na inne osoby (art. 1011 – w tym przypadku: na dzieci owych wnuków spadkodawczyni; w związku z tym należy brać pod uwagę nawet ewentualne dziecko poczęte w czasie otwarcia spadku (art. 927 Może (zwłaszcza w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku) wystąpić próba podważenia testamentu, przynajmniej odnośnie do wydziedziczenia. Na złożenie oświadczenia w sprawie przyjęcia spadku (art. 1012 i następne jest sześć miesięcy, licząc od dowiedzenia się przez Pana „o tytule swego powołania”. Jeżeli był Pan w dobrych relacjach z synową, to zapewne termin ten zaczął (dla Pana) biec od dnia jej śmierci albo niedługo potem (od kiedy Pan wiedział o śmierci spadkodawcy oraz o treści odnośnego testamentu). Odrzucić spadek można przez złożenie pisemnego lub ustnego oświadczenia – art. 1018 art. 640 Kodeksu postępowania cywilnego (skrótowo: Taniej jest takie oświadczenie złożyć przed sądem niż przed notariuszem. Jeżeli Pan wskaże personalia oraz adresy osób ewentualnie zainteresowanych postępowaniem sądowym (zwłaszcza wnuków spadkodawcy oraz dziecka jednego z nich), to zapewne w rozsądnym terminie zostanie wyznaczona rozprawa. Ma Pan prawo dowiadywać się o termin rozprawy. Gdyby wyznaczenie takiego terminu się przedłużało, to może Pan zgłosić sądowi wolę złożenia oświadczenia w sprawie przyjęcia spadku; ewentualnie można złożyć takie oświadczenie przed notariuszem (choć będzie to objęte wyższą opłatą). Jeżeli Pan odrzuci spadek testamentowy, to – w przypadku prawnie skutecznego wydziedziczenia – może dojść do dziedziczenia ustawowego przez dalszych krewnych spadkodawczyni (art. 931 i następne Spadkobierca ustawowy (przynajmniej jeden) będzie mógł liczyć się ze sporem w sprawie prawnej skuteczności wydziedziczenia. W świetle podanych przez Pana informacji spadkobierca (Pan albo spadkobierca ustawowy) powinien liczyć się przynajmniej z zapłatą zachowku na rzecz dziecka (dzieci) przynajmniej jednemu z owych wnuków Pańskiej synowej. Gdyby doszło do podważenia wydziedziczenia, to może któryś z tychże wnuków (przynajmniej jeden z nich) okazałby się osobą uprawnioną do zachowku. Teraz jest sporo niewiadomych. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Sprawa spadkowa bez testamentu u notariusza. Załatwienie sprawy spadkowej u notariusza jest zdecydowanie szybsze niż w sądzie. Niestety nie każde stwierdzenie nabycia spadku o notariusz przeprowadzimy - są ograniczenia. Jeżeli spadkodawca zmarł przed 1 lipca 1984. wówczas stwierdzenie nabycia spadku jest możliwe jedynie w sądzie.
Zdarza się, że spadkodawca w testamencie powoła w całości do spadku syna (analogicznie będzie w przypadku córki) pomijając innych członków najbliższej rodziny. Czy pominiętym przysługują jakieś roszczenia? Czy można stwierdzić sądownie lub u notariusza prawa do spadku bez udziału innych osób bliskich? Nabycie spadku a zachowek. Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie należy wspomnieć, że prawo polskie przewiduje generalnie dwa rodzaje dziedziczenia: dziedziczenie ustawowe tj. ustalone zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, które ma miejsce gdy zmarły nie zostawi testamentu oraz drugi rodzaj na podstawie testamentu – dziedziczenie testamentowe. W przypadku stwierdzenia, że testament jest ważny dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przez dziedziczeniem ustawowym. Przy dziedziczeniu testamentowym, podobnie przy dziedziczeniu ustawowym, jedyny spadkobierca ma dwie możliwości potwierdzenia swoich praw do spadku. Na drodze sądowej po przeprowadzeniu rozprawy sąd wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 669 KC) albo u notariusza, który może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia (z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych tj. innych niż testament pisemny lub notarialny) (art. 79 pkt 1 a oraz art. 95a Prawo o notariacie). Czy można stwierdzić sądownie lub u notariusza prawa do spadku bez udziału innych osób bliskich? Jedyny spadkodawca aby uniknąć ewentualnych sporów rodzinnych niekiedy chciałby taką sprawę załatwić samodzielnie bez zawiadamiania innych bliskich. Czy taka możliwość istnieje? Jak wcześniej wskazałem w celu potwierdzenia prawa do spadku spadkobierca winien udać się do sądu albo notariusza. W przypadku gdy sprawa zawisłaby przed sądem zgodnie z art. 669 sąd wzywa na rozprawę osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Oznacza to, że sąd, nawet gdyby dziedziczenie miało nastąpić na podstawie testamentu wzywa również osoby, które mogłyby dziedziczyć w drodze ustawy. Dzieje się tak dlatego, że osoby te mogą mieć interes w podważeniu ważności testamentu lub przykładowo wskazać inne testamenty oprócz załączonego przez syna ( córkę ) jako jedynego spadkobiercę do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Podobnie w przypadku sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza na podstawie art. 79 pkt 1a oraz art. 95a Prawa o notariacie. Przed sporządzeniem tego aktu notariusz spisuje protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi (art. 95b prawa o notariacie), jednak odmawia sporządzenia aktu, jeżeli w toku sporządzania protokołu ujawnią się okoliczności wskazujące, że przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie te osoby albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone (art. 95e § 2 pkt 2). Gdy nie znamy adresu spadkobiercy ustawowego lub testamentowego sąd winien wezwać tych spadkobierców za pomocą ogłoszenia w piśmie poczytnym na obszarze całego kraju (art. 672-674 np. w Rzeczpospolitej, Gazecie Wyborczej. Na zgłoszenie się potencjalnych spadkobierców sąd czeka 6 miesięcy od daty ogłoszenia ( art. 675 Nabycie spadku a zachowek Często w skład spadku wchodzi nieruchomość oraz środki na rachunku bankowym. Jeżeli do dziedziczenia powołany jest tylko jeden spadkobierca powstaje pytanie co mogą zrobić pominięci w testamencie pozostali członkowie rodziny. Otóż prawo polskie stoi na gruncie ochrony praw spadkowych rodziny. Wobec powyższego niektórym osobom przysługuje prawo do zachowku. Prawo takie przysługuje dzieciom ( lub ewentualnie ich potomkom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy w wysokości połowy wartości tego co by dziedziczyli gdyby zostali powołani do spadku. Wyjątkowo gdy uprawnionym do zachowku jest osoba trwale niezdolna do pracy lub małoletni może on dochodzić 2/3 ich wartości udziału spadkowego (art. 991 Oczywistym jest, że dzieci pozamałżeńskie oraz adoptowane tzw. przysposobienie pełne (art. 121 oraz przysposobienie pełne nierozwiązywalne (art. 1241 traktowane są tak samo jak dzieci małżeńskie. Żądanie zapłaty z tytułu zachowku jest uprawnieniem a nie obowiązkiem. Zatem uprawniony może zrezygnować z dochodzenia zachowku. Roszczenia o zachowek przedawniają się z upływem 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu w przypadku testamentów ogłoszonych od dnia 23 października 2008 ( 1007 § 1 w brzmieniu obowiązującym od dnia 23-10-2011 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw) w przypadku testamentów otworzonych wcześniej termin przedawnienie wynosi 3 lata. Najczęściej ogłoszenie testamentu będzie miało miejsce u notariusza przy spisaniu aktu poświadczenia dziedziczenia lub w sądzie w ramach postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Roszczenie o zachowek jest roszczeniem o zapłatę. W przypadku gdy prawo do zachowku przysługuje innym członkom rodziny wobec spadkobiercy, który odziedziczył 2 nieruchomości oraz oszczędności na rachunkach bankowych sumuje się wartość majątku wg stanu na dzień śmierci spadkodawcy oraz wg ceny na dzień wydania przez sąd orzeczenia (uchwała SN z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84; uchwała SN z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, wyrok SN z dnia 25 maja 2005 r., I CK 765/04). Przykład: Joanna Moskała została powołana do spadku w całości na podstawie testamentu sporządzonego przez jej ojca Grzegorza Borowicza. Grzegorz Borowicz w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z matką Joanny a ponadto miał dwóch pełnoletnich synów z innego związku. Wszyscy byli zdolni do pracy. W skład masy spadkowej wchodzą 2 nieruchomości ( działka budowlana oraz 3 pokojowe mieszkanie we Wrocławiu), a także środki na rachunku bankowym w kwocie 100 000 PLN wszystko stanowiące odrębny majątek zmarłego. Łączna wartość masy spadkowej wynosi 600 000 PLN. Zgodnie z zasadami właściwymi dla zachowku zarówno matka Joanny oraz każdy z synów spadkodawcy z innego związku może żądać połowy tego co by im przypadało gdyby dziedziczyli z ustawy. Przy obliczeniu udziału z ustawy Joannie, jej matce jak i każdemu z synów z innego związku przypadałaby ¼ udziału, a zatem równowartość 150 000 PLN. Połowa z tej kwoty to 75 000 PLN, zatem matka Joanny oraz każdy z synów spadkodawcy mogliby dochodzić od Joanny Moskały kwoty 75 000 PLN tytułem zachowku. Gdyby każdy z uprawnionych do zachowku zażądał zapłaty, Joanna będzie zobowiązana zapłacić łącznie 225 000 PLN ( 3 x 75 000 PLN.) Jeżeli majątek pozostały po spadkodawcy tj. 2 nieruchomości ( działka budowlana oraz 3 pokojowe mieszkanie we Wrocławiu), a także środki na rachunku bankowym w kwocie 100 000 PLN stanowił wspólność ustawową małżeńską to z chwilą śmierci przestaje istnieć pomiędzy małżonkami wspólność a ich majątek dzieli się na udziały, które co do zasady są równe. Jedna część majątku ( połowa) przypada małżonkowi pozostałemu przy życiu, a część druga (połowa) stanowi masę spadkową. W omawianym powyżej wypadku byłoby to 300 000 PLN (połowa wartości majątku objętego wspólnością ustawową) natomiast pozostała część majątku przysługiwałaby żyjącej małżonce. W takim razie Joanna, jej matka (żona Grzegorza Borowicza) oraz każdy z synów zmarłego mogliby otrzymać z ustawy udział spadkowy o wartości 75 000 PLN. Ponieważ do spadku została powołana tylko Joanna pozostałym przysługuje połowa kwoty jaką mogliby dziedziczyć gdyby nie było testamentu. Zatem żona spadkodawcy oraz każdy z synów mogą dochodzić od Joanny zapłaty kwoty 37 500 PLN na ich rzecz tytułem zachowku. W przypadku gdyby każdy z uprawnionych do zachowku żądał zapłaty Joanna powinna zapłacić im 112 500 PLN łącznie ( 3 x 37 500 PLN) W przypadku gdyby jeden z synów nie przeżył spadkodawcy tzn. umarł wcześniej niż spadkodawca, wtedy w jego miejsce wchodzą jego spadkobiercy ( art. 1002 Środki Spadkodawcy na koncie czy ożna wypłacić po śmierci? Radca prawny Rafał PtakOczywiście dotyczy to sytuacji, gdy spadkodawca w testamencie nie wyrazi odmiennej woli, np. nie powołał innego spadkobiercy testamentowego na wypadek braku chęci lub braku możliwości dziedziczenia przez państwa mamę (podstawienie - art. 963 kc). Jeżeli drugi spadkobierca testamentowy (ciocia) nie dożyje otwarcia spadku, wówczas Zmarła siostra mojego dziadka, która nie miała dzieci ani męża. Jej rodzeństwo i rodzice nie żyją. Zmarła uczyniła mnie spadkobiercą testamentowym. Czy we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku muszę wymienić wszystkich potencjalnych spadkobierców ustawowych (dzieci zmarłego rodzeństwa)? Jak mam zdobyć ich akty urodzenia lub małżeństwa, skoro są rozrzuceni po całej Polsce, a niektórych nawet nie znam? Czy mogą się oni domagać ode mnie zachowku? Dziedziczenie testamentowe Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego ( powołanie do spadku wynika z ustawy (dziedziczenie ustawowe) albo z testamentu (dziedziczenie testamentowe). Najpierw należy ustalić, czy zmarła rozrządziła całym swoim majątkiem. Jeśli tak, wówczas dziedziczenie ustawowe w ogóle nie wchodzi w grę. Jeżeli zaś rozrządziła tylko jego częścią, pozostała część podlegała będzie regułom dziedziczenia ustawowego. Nie znam dokładnej treści testamentu, więc na podstawie przesłanych przez Pana informacji zakładam, że został Pan jedynym spadkobiercą testamentową po śmierci siostry Pana dziadka. W celu przyznania spadkobiercy prawa do spadku po spadkodawcy konieczne jest na wstępie przeprowadzenie postępowania spadkowego ustalającego prawa do spadku. Postępowanie przed sądem mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku Postępowanie mające doprowadzić do stwierdzenia nabycia spadku w sądzie wszczyna się poprzez złożenie w sądzie rejonowym właściwym ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy (czyli zmarłej) wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może wnieść nie tylko spadkobierca, lecz także każda osoba, która ma w tym interes prawny. We wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy podać: oznaczenie właściwego wydziału cywilnego sądu rejonowego, do którego wniosek jest kierowany; imię i nazwisko oraz dokładny adres wnioskodawcy; wykaz uczestników postępowania, przez których rozumiemy wszystkie osoby powołane do dziedziczenia na mocy testamentu i ustawy, wraz z ich dokładnymi adresami zamieszkania; tytuł: „Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po [imię i nazwisko zmarłej]”; w głównej części wniosku – dane spadkodawcy (imię i nazwisko, data śmierci, ostatnie miejsce zamieszkania, stan cywilny) oraz informację o tym, czy istnieje testament, wymienić spadkobierców. Do wniosku należy dołączyć: odpis wniosku w tylu kopiach, ilu jest uczestników postępowania; odpis skrócony aktu urodzenia dla mężczyzn i kobiet niezamężnych; odpis skrócony aktu małżeństwa dla kobiet i mężczyzn zamężnych; odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy; oświadczenia o przyjęciu, odrzuceniu spadku lub zrzeczeniu się dziedziczenia (jeśli były składane); testament. Odpisy aktów stanu cywilnego muszą być nie starsze niż sprzed 3 miesięcy. We wniosku musi Pan wskazać wszystkich potencjalnych spadkobierców (osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi). Wskazanie potencjalnych spadkobierców ustawowych Jeśli chodzi o wskazanie potencjalnych spadkobierców ustawowych, powinni to być: małżonek spadkodawcy, dzieci spadkodawcy; w razie gdy nie ma dzieci – wnukowie; w razie gdy nie ma dzieci ani wnuków – rodzice i rodzeństwo spadkodawcy (ich zstępni), dziadkowie (ich zstępni). Jeśli nie zna Pan wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi, nie należy się tym martwić. Sąd odbierze bowiem od każdego z tych, których Pan wskaże, tzw. zapewnienie spadkowe. Powinni oni wymienić w nim wszystkie inne osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy. Wraz z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku powinny być przedłożone akty bądź odpisy aktów urodzenia wszystkich osób wchodzących w rachubę jako spadkobiercy ustawowi, ewentualnie akty małżeństwa. Jeżeli urząd stanu cywilnego nie będzie chciał wydać aktów, to wówczas wniosek należy złożyć bez nich. Sąd wezwie Pana do uzupełnienia braków formalnych pozwu poprzez dołączenie aktu urodzenia (małżeństwa) spadkobierców. Jeżeli przedłoży Pan w urzędzie stanu cywilnego takie wezwanie z sądu, wówczas wyda on Pan żądany przez sąd akt. W czasie postępowania sądowego sąd również ma uprawnienie, by zwrócić się do odpowiedniego urzędu stanu cywilnego o taki akt urodzenia czy małżeństwa. Jeżeli któraś z osób nie chce udostępnić adresu zamieszkania, sąd być może uzyska dane o adresie tej osoby od pozostałych uczestników, których przesłucha na rozprawie. Następnie może rozprawę odroczyć, by wezwać tego uczestnika, którego adres został podany sądowi. Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku należy wnieść opłatę. Opłata ta jest stała i wynosi 50 zł. Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostaje ustalone, kto dziedziczy spadek i na jakiej podstawie. Nie musi Pan obawiać się żadnych roszczeń majątkowych (tzw. zachowku) ze strony spadkobierców ustawowych zmarłej. O zachowek mogą wystąpić jedynie zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy. Ponieważ – jak wynika z opisu sprawy – osoby uprawnione do zachowku nie żyją, to dalsza rodzina (w tym również zstępni rodzeństwa) nie jest uprawiona do takiego żądania. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ pomocy w prowadzeniu sprawy spadkowej, zapraszamy do kontaktu – adwokat Katowice – biuro@adwokatagk.pl tel. 322541818. Podstawa prawna: Kodeks cywilny. Stan prawny: 09.2020 r. Przyrost spadku, testament, sprawy spadkowe, dział spadku, odrzucenie spadku - pisma, porady, reprezentaja - adwokat Katowice - tel. 322541818. Co do zasady nie ma ograniczeń w dziedziczeniu. Oczywiście w zależności od tego, czy będzie to dziedziczenie ustawowe czy testamentowe, z reguły inny będzie krąg uprawnionych do dziedziczenia. Ustawodawca wymienił jednak dwa wyjątki od tej ogólnej zasady. Ustawodawca wskazuje dwa przypadki, kiedy zdolność do dziedziczenia została bezwzględnie wykluczona. Oznacza to, że nie ma możliwości, aby w jakikolwiek sposób „ominąć” te zatem nie mogą dziedziczyć osoby fizyczne, które nie dożyły chwili otwarcia spadku. To jest zasada podstawowa. Została ona rozszerzona jeszcze o osoby, które zmarły razem ze spadkodawcą, np. w tragicznym wypadku. Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 927 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte (nasciturus ) może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. Jeżeli dziecko urodzi się żywe jest traktowane tak, jakby żyło już w chwili otwarcia również: Zasady dziedziczenia -vademecumDruga kategoria osób wyłączonych z pod dziedziczenia to osoby prawne, które nie istniały w chwili otwierania spadku. O tym czy osoba prawna istnieje czy nie decydują inne przepisy prawa, takie jak np. chwila wpisu do właściwego rejestru. Należy pamiętać, że osoba prawna może dziedziczyć tylko w drodze testamentu. Z urzędu dziedziczy tylko gmina i Skarb Państwa. Tutaj również ustawodawca przewidział wyjątek, mianowicie spadkobiercą może być fundacja dopiero ustanowiona w testamencie, a zatem nieistniejąca w chwili jego otwarcia. Warunkiem jest, aby została ona wpisana do odpowiedniego rejestru w ciągu 2 lat od otwarcia spadku. Reasumując, w świetle art. 927 § 1 zdolność do dziedziczenia mają osoby fizyczne, które żyją w chwili otwarcia spadku i osoby prawne, które w tej chwili również serwis: Spadki Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Oświadczenie skutkuje tym, że — zgodnie z art. 1020 KC — spadkobierca traktowany jest tak, jakby nie dożył momentu otwarcia spadku. Trzeba jednak pamiętać, że spadkobierca ma 6 miesięcy na podjęcie decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Czas ten CYTAT(Emilia G. @ 22:43) Kolejność jest niestety nie taka, jak by się chciało, lecz taka, jaka wynika z przedstawionej sytuacji nie ma Pani prawa do tego mieszkania. Pani jest spadkobiercą ustawowym po Pani bracie. Skoro jednak brat pozostawił testament, to ponad Panią stoi spadkobierca testamentowy (czyli tylko i wyłącznie Pani siostra). Po śmierci spadkobiercy testamentowego, który własnego testamentu nie pozostawił, dziedziczą JEGO spadkobiercy ustawowi, a zgodnie z kodeksem cywilnym w pierwszej kolejności do dziedziczenia ustawowego powołani są dzieci oraz małżonek spadkodawcy. Rodzeństwo jest dopiero za którym roku zmarła siostra?Siostra zmarła w marcu tego roku i tego samego dnia zmarł brat ,siostra zmarła wieczorem a rano tego samego dnia zmarł brat i on nie zostawił żadnego testamentu tylko w momencie przepisywania na niego mieszkania po naszym ojcu on zaznaczył,że po jego śmierci mieszkanie ma być na siostre i jak rozmawialiśmy eventualnie po niej na mnie ale to już nigdzie nie było zaznaczane,na żonę nie było nic zapisywane dlatego ja uważam że pierwszeństwo powinnam mieć ja saj0z1s.
jedyny spadkobierca testamentowy nie żyje
